Defensie poncho (Multipurpose): Regenjas, tent en brancard in één

Een defensie poncho is een van die dingen die je in één oogopslag begrijpt, maar pas echt waardeert als de lucht betrekt en je niets anders hebt.

Het is een stuk waterdicht nylon dat je omhangt, maar het kan zoveel meer dan alleen je droog houden. In de wereld van prepping en bushcraft is het een klassieker. Het is licht, het past in elke rugzak en het lost tien problemen op met één oplossing. Geen poespas, gewoon effectief.

Denk aan een weekendje survivallen in de Ardennen. Je hebt je basisspullen bij je, maar je wilt niet met een zware tent sjouwen.

Of je bent aan het off-griden en je wilt je uitrusting minimalistisch houden.

De defensie poncho is je regenjas, je tarp en je brancard in één. Het is het stuk materiaal dat het verschil maakt tussen een natte, koude nacht en een droog, comfortabel onderkomen. Het draait allemaal om veelzijdigheid.

Wat is een defensie poncho precies?

Een defensie poncho is een waterdichte hoes van stevig nylon, meestal in een militaire kleur zoals olijfgroen of coyote bruin. Het is groter dan een normale regenjas en heeft een capuchon die je hoofd volledig bedekt. De stof is gemaakt om lang mee te gaan; het is slijtvast en scheurt niet snel.

Je kunt hem makkelijk over jezelf en je rugzak aantrekken, zodat zowel jij als je spullen droog blijven. Simpel maar doeltreffend.

Het unieke zit ‘m in de extra functies. Aan de zijkanten zitten drukknopen of klittenband waarmee je de poncho kunt verbinden met andere exemplaren.

Zo bouw je in een handomdraai een groter onderkomen voor meerdere personen. Maar het echte geheim is dat je hem kunt gebruiken als brancard. Door de sterkte van het materiaal en de meegeleverde koorden of banden kun je iemand vervoeren die niet kan lopen.

In een noodsituatie is dat goud waard. Voor preppers is deze poncho een must-have in je noodpakket.

Hij weegt bijna niets, vaak onder de 500 gram, en neemt weinig ruimte in. In plaats van een aparte regenjas, tarp en brancard mee te slepen, heb je nu één item dat het allemaal doet. Dit bespaart gewicht en ruimte in je bug-out bag. Het is een perfect voorbeeld van hoe je efficiënt bent in je voorbereiding.

De drie hoofdrollen van je poncho

De eerste en meest voor de hand liggende rol is die van regenjas.

Je trekt hem aan als de eerste druppels vallen. De capuchon sluit goed aan en de lengte (meestal zo'n 150 cm) bedekt je tot halverwege je kuiten. Je armen gaan door de mouwen of je vouwt ze dicht onder je oksels voor extra ventilatie.

Je blijft droog, zelfs in een stevige plensbui. Dit is je eerste verdedigingslinie tegen de elementen.

De tweede rol is die van shelter. Zodra je stopt met lopen, bouw je je onderkomen.

Je kunt de poncho opspannen tussen twee bomen met een touwtje, of je gebruikt een wandelstok als centrale paal. Als je twee poncho's hebt, kun je de zijkanten aan elkaar knopen en een grotere tent maken. Dit geeft je beschutting tegen regen, wind en zon. Je kunt er zelfs een hangmat van maken door de randen om te vouwen en op te hangen.

De derde, en misschien wel de belangrijkste rol in een noodgeval, is die van brancard. Als iemand gewond raakt en niet meer kan lopen, vouw je de poncho op.

Je legt de gewonde erop en gebruikt de koorden of banden om hem stevig vast te maken. Vervolgens draag je hem met z'n tweeën of met een groep. De stof is sterk genoeg om het gewicht van een persoon te dragen. Dit maakt de poncho een levensreddend stuk gereedschap.

Praktisch gebruik: van jas tot brancard

Om hem als regenjas te gebruiken, trek je hem simpelweg aan. Zorg dat de capuchon goed zit en sluit de knopen of klittenbanden.

Als je loopt, zorg dan dat de zomen niet over de grond slepen om beschadiging te voorkomen. Als het hard waait, kun je de zijkanten vastzetten met veiligheidsspelden of elastiek. Zo voorkom je dat de poncho als een zeil om je heen klappert.

Het is een kwestie van even oefenen. Om een shelter te bouwen, zoek je twee stevige punten, zoals bomen of struiken.

Span een touw tussen beide punten op ongeveer 1,5 meter hoogte. Leg de poncho over het touw en zorg dat hij schuin afloopt zodat regenwater eraf loopt. Maak de hoeken vast aan de grond met haringen of zware stenen.

Je hebt nu een droog plekje waar je kunt zitten of liggen. Voor een brancard vouw je de poncho volledig uit.

Vouw de zijkanten een stukje naar binnen zodat een smalle strook ontstaat.

Leg de gewonde persoon in het midden. Gebruik de koorden die aan de poncho zitten om de persoon stevig vast te binden. Zorg dat hij of zij niet kan rollen of schuiven. Pak de uiteinden van de poncho en til op.

Met z'n tweeën kun je zo een gewonde vervoeren over een korte afstand. Oefen dit thuis een keer met een vriend om het onder de knie te krijgen.

Modellen, merken en prijzen

Er zijn verschillende soorten defensie poncho's op de markt. De originele militaire uitvoeringen, zoals de Nederlandse of Duitse leger poncho, zijn vaak van zeer hoge kwaliteit.

Ze zijn gemaakt van dikker nylon en hebben een sterke coating. Deze vind je vaak op surplus sites of in legerdump winkels. Ze zijn robuust en gaan jaren mee, zelfs bij intensief gebruik in de bush.

Een populair merk in de prepping-scene is Helikon-Tex. Hun Modular Patrol Poncho is een moderne variant die lichtgewicht is en waterdicht, maar veel preppers vragen zich af of een grote survival rugzak eronder past.

Deze poncho's hebben vaak extra ringetjes voor het opspannen en zijn in meerdere kleuren verkrijgbaar, zoals woodland groen of wolf grey. De prijs ligt rond de €60 tot €80. Het is een prima balans tussen gewicht en duurzaamheid.

De goedkopere opties, te vinden op sites als Amazon of Decathlon, kosten tussen de €15 en €30. Deze zijn vaak gemaakt van lichter nylon (190T) en kunnen sneller scheuren.

Ze zijn prima voor incidenteel gebruik of als back-up in je auto, maar voor intensief bushcraft gebruik raden we de duurdere modellen aan.

Voor een brancardfunctie is de kwaliteit van het materiaal essentieel; een goedkope poncho kan scheuren onder het gewicht van een persoon. Let bij de aanschaf op de waterkolom. Een goede poncho heeft een waterkolom van minimaal 3000 mm. Ook de afmetingen zijn belangrijk; zoek er een die minimaal 140 cm lang is.

Een specifieke tip: kijk naar de Multicam of Woodland varianten als je in bosrijk gebied actief bent. De kleur helpt je camoufleren. Een prijsindicatie voor een degelijke kwaliteit poncho die alles kan, ligt tussen de €40 en €70.

Praktische tips voor in je rugzak

Stop je poncho nooit kletsnat terug in je zak. Laat hem even drogen voordat je hem opvouwt, anders gaat hij schimmelen.

Vouw hem bij voorkeur in een handomdraai op, zodat je hem er snel weer uit kunt halen.

Sommige mensen vouwen hem in een speciaal zakje dat aan de poncho zelf zit. Zo heb je altijd een droge poncho bij de hand. Dit scheelt tijd en frustratie.

Combineer je poncho met andere items uit je noodpakket. Gebruik een mylar thermodeken aan de binnenkant voor extra warmte onder je shelter.

Of leg je slaapzak in een vuilniszak voordat je hem in de poncho-tent legt, voor extra waterdichtheid. Zorg dat je altijd een extra stuk paracord of een paar haringen bij je hebt. Dit maakt het poncho shelter opzetten veel makkelijker en steviger. Oefen het maken van een brancard voordat je het echt nodig hebt.

Het is makkelijker gezegd dan gedaan als je onder druk staat. Oefen bijvoorbeeld met snel een noodshelter spannen in je achtertuin voordat je de wildernis intrekt.

Voel hoe het materiaal rekt en hoe de knopen werken. Hoe meer vertrouwd je bent met je uitrusting, hoe effectiever je bent in een echte noodsituatie. Een goede voorbereiding is het halve werk.